Strona głównaStrona głównaseparatorAktualnościseparatorStart firmy po studiach – jak ograniczyć ryzyko na początku?

Start firmy po studiach – jak ograniczyć ryzyko na początku?

Wielu absolwentów po zakończeniu edukacji wybiera drogę przedsiębiorcy i niemal od razu uruchamia własną działalność. Motywuje ich niezależność zawodowa, realny wpływ na dalszy rozwój kariery oraz wizja satysfakcjonujących dochodów. Na mapie rynku pojawiają się więc niewielkie firmy usługowe obsługujące lokalne społeczności, a także projekty technologiczne o charakterze startupowym. Pierwszym miesiącom towarzyszy silny entuzjazm, jednak w krótkim czasie daje o sobie znać niepokój wynikający z ryzyka i niestabilnych warunków rynkowych.

Z raportu „Global Entrepreneurship Monitor”, opracowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, wynika, że ponad połowa dorosłych Polaków rezygnuje z planów otwarcia biznesu z powodu obaw przed niepowodzeniem. Wiele przedsięwzięć znika jednak z rynku przez pomyłki, którym da się zapobiec, gdy przyszły przedsiębiorca wcześniej planuje kolejne kroki oraz analizuje możliwe zagrożenia.

 

Jak znaleźć pomysł na własną firmę?

Opracowanie pomysłu na własną firmę polega na połączeniu zainteresowań i kompetencji z rzetelnym rozpoznaniem popytu. Na starcie pomyśl, jak przekuć swoje zdolności lub pasje w ofertę, która przyniesie korzyść przyszłym odbiorcom. Przykładowo miłośnicy podróży mogą rozważyć uruchomienie biura turystycznego specjalizującego się w nieoczywistych wyprawach albo przedsiębiorstwa transportowego realizującego zlecenia przewozowe. Równie istotne jest uważne śledzenie rynku oraz wychwytywanie luk w propozycjach produktów i usług. Analiza działań konkurentów, a także ich miejsca na rynku, pomaga namierzyć nisze możliwe do zagospodarowania poprzez nowe rozwiązania, dopracowane warianty istniejących ofert lub propozycję cenową korzystniejszą dla klienta. Koncepcja nastawiona na przyszłość wymaga elastycznego podejścia, uwzględnienia przemian technologicznych i społecznych oraz pozwala sprawnie odpowiadać na sytuacje, które zmieniają się w otoczeniu rynkowym.

Myślenie poza schematami jako źródło inspiracji

Szukanie impulsu do stworzenia własnego biznesu wymaga otwartości na otaczającą rzeczywistość oraz uważnego wyłapywania sygnałów płynących z codziennych sytuacji. Cenne tropy przynoszą zwykłe obserwacje – przyglądaj się problemom, na które trafiasz, oraz mankamentom produktów i usług obecnych na rynku. Napięcie, irytacja lub poczucie niewygody często stają się zalążkiem rozwiązań, które zmieniają dotychczasowe schematy. Duże znaczenie ma również śledzenie zjawisk społecznych oraz tempa rozwoju technologii. Zastanów się, w jaki sposób te procesy mogą przełożyć się na przyszłe oczekiwania odbiorców. Czy wzrost zainteresowania transportem przyjaznym środowisku otwiera drogę do rozwoju elektromobilności oraz usług opartych na współdzieleniu aut? A może większa waga przywiązywana do bezpieczeństwa informacji tworzy popyt na specjalistów i narzędzia chroniące dane?

Pomysły pojawiają się także w trakcie rozmów z innymi ludźmi. Dzielenie się doświadczeniami podczas warsztatów, szkoleń czy targów branżowych pomaga dostrzec przestrzenie, które nadal czekają na zagospodarowanie. Zadawaj pytania i przyglądaj się odmiennym perspektywom. Prawdziwa pomysłowość wynika z łączenia idei, które na pierwszy rzut oka nie mają ze sobą wiele wspólnego, a bodźcem staje się zderzenie różnych opinii. Z tego powodu znaczenie ma wyjście poza utarte schematy myślenia oraz otwartość na rozmaite inspiracje.

Pierwsze decyzje formalne przy zakładaniu biznesu

Przed uruchomieniem firmy trzeba rozstrzygnąć, jaka forma prawna będzie odpowiednia dla planowanej działalności. Do dyspozycji pozostaje kilka rozwiązań:

  • jednoosobowa działalność gospodarcza – opcja prosta, wybierana przy przedsięwzięciach realizowanych na niewielką skalę,

  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – model chętnie stosowany przy udziale inwestorów,

  • spółka akcyjna – rozwiązanie sprzyjające dużym projektom oraz współpracy z większą liczbą akcjonariuszy,

  • spółka jawna – forma przeznaczona dla co najmniej dwóch wspólników, którzy razem prowadzą biznes i odpowiadają całym majątkiem za zobowiązania; rejestracja przebiega taniej i mniej skomplikowanie niż w innych spółkach, jednak poziom ryzyka finansowego pozostaje wyższy.

Podczas wyboru należy uwzględnić zakres odpowiedzialności prawnej, wysokość kosztów początkowych, sposób prowadzenia ksiąg, stopień formalizacji, dostępne metody opodatkowania oraz perspektywy pozyskania kapitału zewnętrznego.

Następny etap obejmuje dopełnienie procedur rejestracyjnych – wpis do CEIDG albo KRS, nadanie numerów NIP i REGON oraz zgłoszenie do ZUS. Wybrane sektory wymagają dodatkowych pozwoleń lub licencji, dlatego przed startem trzeba zapoznać się z regulacjami odnoszącymi się do planowanej działalności.

Istotną rolę odgrywają także umowy zawierane z klientami, dostawcami oraz kontrahentami. Jasne i precyzyjne zapisy porządkują zasady współpracy, ograniczają ryzyko sporów oraz budują zaufanie w relacjach biznesowych.

Plan biznesowy jako narzędzie świadomego zarządzania

Biznesplan to formalny dokument, który w przejrzysty sposób opisuje cele przedsiębiorstwa, metody ich osiągnięcia oraz przewidywane zasoby i kroki potrzebne do działania. Rezygnacja z jego przygotowania stanowi poważną pomyłkę i potrafi zagrozić powodzeniu nowej inicjatywy. Dla wielu inwestorów oraz instytucji finansowych biznesplan pozostaje punktem odniesienia przy ocenie potencjału firmy i warunkiem, od którego zależy uzyskanie finansowania.

W treści powinien znaleźć się szczegółowy opis produktów lub usług, a obok niego pogłębiona analiza rynku obejmująca wielkość sektora, aktualne tendencje, sytuację konkurencyjną oraz profil przyszłych odbiorców. Kolejny krok polega na precyzyjnym wskazaniu grupy docelowej, czyli segmentu klientów, do którego trafi oferta. Duże znaczenie mają strategie marketingowe – plan promocji i sprzedaży – oraz część finansowa zawierająca prognozy przychodów, kosztów, wyniku oraz przepływów pieniężnych. Całość domykają strategie operacyjne, które porządkują kwestie produkcji, logistyki i zarządzania zasobami.

Ten dokument spełnia rolę znacznie szerszą niż formalność – działa jak drogowskaz, który pozwala przyszłemu przedsiębiorcy rozrysować kolejne etapy rozwoju firmy, wyznaczyć jasne kierunki działania i konsekwentnie realizować cele rozpisane na dłuższy okres.

Plan finansowy firmy

Bez rozsądnego prowadzenia finansów trudno myśleć o spokojnym rozwoju przedsiębiorstwa. Dopiero dokładne zestawienie kosztów z przychodami pokazuje, czy przedsięwzięcie ma szansę utrzymać się na rynku. Wielu początkujących właścicieli firm zakłada szybkie, wysokie zyski już na starcie. Takie oczekiwania zazwyczaj kończą się rozczarowaniem, a do tego dokładają presję i napięcie. Lepszym rozwiązaniem jest przyjęcie wariantu stopniowego, regularnego wzrostu i inwestowanie wypracowanej nadwyżki w kolejne etapy rozbudowy działalności.

Dla wielu młodych firm pierwszy rok działania stanowi najcięższą próbę. Źródłem problemów stają się zwykle założenia finansowe oderwane od realiów. Planując wydatki oraz wpływy, oprzyj się na twardych danych i sprawdzonych informacjach, zamiast zdawać się na intuicję. Takie podejście pomaga zachować płynność również w czasie, gdy warunki gospodarcze nie sprzyjają.

Podczas liczenia kosztów dobrze jest rozdzielić wydatki stałe, ponoszone niezależnie od skali pracy – na przykład czynsz czy amortyzację sprzętu – od kosztów zmiennych, które rosną wraz z wielkością produkcji, do których należą materiały i energia. Jasny podział tych kategorii ułatwia prognozowanie wyniku finansowego oraz wprowadzanie działań ograniczających obciążenia.

Jak ograniczać wydatki w firmie?

  • Zastąp tradycyjne źródła światła rozwiązaniami energooszczędnymi i zachęcaj zespół do rozsądnego korzystania z energii, w tym do wyłączania sprzętów zamiast pozostawiania ich w stanie czuwania.

  • Unowocześnij system ogrzewania – w mniejszych miejscowościach sprawdza się gaz LPG oraz zbiornik na gaz płynny. Takie rozwiązanie pozwala uniezależnić się od jednego dostawcy.

  • Zlecaj obsługę księgową lub informatyczną firmom zewnętrznym zamiast tworzyć stałe etaty – nie każdy obszar musi działać wewnątrz organizacji.

  • Wprowadź pracę na odległość, która zmniejsza zapotrzebowanie na dużą powierzchnię biurową i obniża koszty utrzymania przestrzeni.

  • Korzystaj z narzędzi promocyjnych dostępnych w internecie – mediów społecznościowych, newsletterów czy platform, które usprawniają działania marketingowe – oferują one szeroki zasięg bez konieczności ponoszenia wysokich wydatków.

Źródła finansowania na początek działalności

Osoby stawiające pierwsze kroki w biznesie mogą sięgnąć po kilka sposobów finansowania. Najłatwiej wykorzystać własne oszczędności albo poprosić o pomoc bliskich. Taka ścieżka pozwala utrzymać pełną decyzyjność i ominąć kredyty czy kontrakty inwestycyjne. Zanim jednak uruchomisz prywatny budżet, sprawdź, czy domowe finanse udźwigną dodatkowe obciążenie.

Alternatywę stanowią lokalne podmioty, które oferują niewielkie, lecz wystarczające na start pożyczki lub dotacje. Te pieniądze można przeznaczyć na zakup wyposażenia albo działania promocyjne. Popularność zyskuje również crowdfunding – gdy pomysł jest interesujący i przedstawisz go przekonująco, znajdą się chętni do dołożenia się do projektu.

Przy większych planach opłaca się rozważyć rozmowy z inwestorami prywatnymi albo funduszami. Dostarczają kapitał w zamian za udziały, a nieraz dorzucają także wiedzę, doświadczenie oraz przydatne relacje. Źródło finansowania dopasuj do rozmiaru przedsięwzięcia – inne zapotrzebowanie ma niewielka firma usługowa, inne projekt technologiczny rozwijany w tempie startupowym.

Błędy, które utrudniają start firmy

Wielu początkujących właścicieli firm działa pod wpływem emocji, bez spokojnego namysłu i rzetelnej oceny sytuacji. Prowadzenie biznesu wymaga jednak trzeźwego podejścia oraz planu działania. Nawet świetna koncepcja nie zda egzaminu, gdy zabraknie przygotowania i uporządkowanych procesów.

Najczęściej powtarzające się potknięcia obejmują:

  • niedostateczne rozpoznanie rynku – wprowadzenie oferty bez weryfikacji popytu albo błędne wskazanie odbiorców skutkuje słabą sprzedażą;

  • brak nadzoru nad wydatkami – skupienie całej uwagi na produkcie, przy jednoczesnym pomijaniu monitoringu finansów, prowadzi do zadłużenia i problemów z płynnością;

  • pomijanie kwestii środowiskowych – rezygnacja z rozwiązań ograniczających zużycie energii podnosi koszty i pogarsza odbiór marki w oczach klientów;

  • nieelastyczne podejście – zamknięcie się na jeden segment klientów oraz brak reakcji na sygnały z rynku osłabia pozycję wobec konkurencji;

  • braki w znajomości przepisów – pomyłki podatkowe, źle przygotowane umowy lub kłopoty z RODO niosą poważne konsekwencje;

  • zbyt szybkie skalowanie – rozwój bez odpowiedniego zaplecza finansowego i kadrowego kończy się dezorganizacją oraz stratami.

Gdzie szukać wsparcia na starcie?

Osoby rozpoczynające karierę przedsiębiorcy mogą skorzystać z wielu form pomocy przy zakładaniu pierwszej firmy. Urzędy pracy stanowią świetny punkt startu – to tam da się zdobyć informacje o aktualnych programach wsparcia, w tym o bezzwrotnych dotacjach na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości oferuje zarówno liczne działania edukacyjne, jak i praktyczne wskazówki dotyczące zagadnień prawnych oraz finansowych związanych z prowadzeniem biznesu.

Inkubatory przedsiębiorczości i parki technologiczne zapewniają korzystne warunki najmu przestrzeni biurowej oraz kontakt z mentorami mającymi duże doświadczenie. Wsparcia można szukać również w organizacjach studenckich współpracujących z młodymi firmami – pomagają one budować przydatne relacje zawodowe i rozwijać sieć kontaktów.

Podsumowanie

Rozpoczęcie działalności po studiach potrafi dać sporo emocji, jednak wymaga dojrzałej odpowiedzialności oraz dobrego przygotowania. Przydadzą się odwaga, trzeźwe spojrzenie i znajomość realiów, w których funkcjonuje dana branża. Przed startem rozpisz plan działania, uporządkuj kwestie finansowe oraz sprawdź, jak wygląda rynek. Miej na uwadze wydatki, promocję i zgodność z przepisami. Spójne spojrzenie na te obszary podnosi szanse na sukces i pozwala budować markę, która z czasem zyska rozpoznawalność. Każde przedsięwzięcie, które odniosło powodzenie, zaczynało się od idei jednej osoby, która mimo przeciwności nie odpuściła.

Źródła:

nowoczesne modelowanie biznesowe